Λάο Τσε

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ


Το Tao Te Ching αποδίδεται παραδοσιακά στον Lao-Tzu (Λάο Τσε), τον οποίο αρκετοί μελετητές θεωρούν μυθικό πρόσωπο, υποστηρίζοντας ο,τι το Tao Te Ching έχει γραφτεί από πολλούς διαφορετικούς φιλοσόφους. Το έργο έχει βρεθεί σε διάφορες ανασκαφές, η παλαιότερη το 1993, γραμμένη σε 800 κομμάτια μπαμπού χρονολογήμένα σε μια περίοδο πριν από τον 3ο π.Χ αιώνα. Η λέξη Τάο μπορεί να μεταφραστεί ως: Λόγος, Οδός, Δρόμος, Πνευματικό μονοπάτι, αλλά και ως η πράξη της αφήγησης.

ΛΑΟ ΤΣΕ

«ΤΑΟ ΤΕ ΤΣIΝΓΚ»

(Οι 24 πρώτοι -από τους 81- στίχους. Οι επικεφαλίδες είναι σύμφωνα με τον Ιάπωνα φιλόσοφο Daisetsu Suzuki και αποτυπώνουν την κεντρική ιδέα του κάθε στίχου)

1. Συνειδητοποίηση του Λόγου
Το Τάο που ονοµάζεται
δεν είναι το αιώνιο Τάο.
Η έλλειψη ονόµατος είναι η ουσία.
∆εν έχει όνοµα η αρχή της γης και του ουρανού,
κι είναι αναρίθµητων πραγµάτων µάνα.
Προσηλωµένος το νιώθεις το µυστικό.
Όσο αποσπάσαι βλέπεις µόνο τις εκδηλώσεις του.
Όσο βαθύ µπορεί να είναι το µυστήριο
τόσο δείχνει την πύλη της ουσίας του κόσµου.

2. Αυτο-καλλιέργεια
Σε όλους αρέσει η οµορφιά,
να όµως και η ασχήµια.
Όλοι θέλουν το καλό,
δίπλα πορεύεται και το κακό.
Το δύσκολο χρειάζεται το εύκολο,
το µακρύ αντισταθµίζεται µε το κοντό,
το ψηλό αναµετριέται µε το χαµηλό.
Ήχος και σιωπή δένονται αρµονικά,
πίσω και εµπρός ακολουθούν το ένα το άλλο.
Ο θάνατος γεννάει την ζωή,
η ζωή γεννάει τον θάνατο.
Τα φαινόµενα και τα µυστήρια
ξεπηδάνε από την ίδια πηγή.
Ο σοφός είναι αυτός µε το Τάο.
Ενεργεί χωρίς βία.
∆ιδάσκει δείχνοντας.
Τα πράγµατα έρχονται και τα αφήνει να έρχονται.
Τα πράγµατα φεύγουν και τα αφήνει να φεύγουν.
Γεννάει χωρίς να κατέχει,
πετυχαίνει χωρίς να προσδοκάει,
δηµιουργεί χωρίς να αναζητά αναγνώριση,
δουλεύει χωρίς να χρειάζεται επαίνους.
Τελειώνει το έργο του και το ξεχνάει.
Μόνο έτσι το έργο διαρκεί για πάντα.

3. Να κρατάς τον λαό σε ησυχία
Με το να µην εκθειάζεις τους τρανούς,
γλιτώνεις από τον φθόνο.
Με το να µην ψάχνεις για πλούτη,
αποφεύγεις την κλοπή.
Με το να µην υποκύπτεις στις επιθυµίες του πόθου
γλιτώνεις την καρδιά από την σύγχυση.
Ο σοφός ελευθερώνει το πνεύµα
και φροντίζει το σώµα.
Ελαττώνει την φιλοδοξία και δυναµώνει την ψυχή.
Ελέγχει τις επιθυµίες και τις γνώσεις,
δρα δίχως να παρεµβαίνει.
Γι’ αυτό όταν ενεργείς να µένεις σιωπηλός,
διατηρώντας τον έλεγχο.

4.Άναρχο
Το Τάο είναι µια πηγή,
άδεια και αστείρευτη,
µαύρη, διαρκής, βαθιά,
πρόγονος δέκα χιλιάδων πραγµάτων.
Όσο κι αν την χρησιµοποιήσεις,
ποτέ δεν τελειώνει.
Κάνε την πράξη απαλή,
το κόµπο να ξεµπλέξεις,
την φλόγα µην την φοβηθείς,
πέρνα από το σκονισµένο µονοπάτι.
Είναι αδιόρατο το Τάο
κι όµως εκεί είναι.
Άγνωστη η προέλευση του
κι όµως ο γεννήτορας των πάντων.
Τα δέκα χιλιάδες πράγµατα
είναι θηλυκά στην µια µεριά
κι αρσενικά στην άλλη.
Χρησιµοποιώντας και τις δυο πλευρές
δηµιουργείς ζωντάνια,
ισορροπώντας και τις δυο πλευρές
δηµιουργείς αρµονία.

5.Η Λειτουργία της Κενότητας
∆ίχως συµπόνια µοιάζει η γη κι ο ουρανός
και φέρονται στα πλάσµατα σαν σε αχυρένια σκυλιά.
Και ο σοφός µοιάζει να φέρεται χωρίς στοργή.
Ο χώρος µεταξύ ουρανού και γης είναι σαν το φυσερό,
φαίνεται άδειος αλλά προσφέρει ενέργεια
που ποτέ δεν αποτυγχάνει.
Οι πολλές κουβέντες είναι ενοχλητικές,
καλύτερα να επικεντρώνεσαι στην αληθινή ουσία.

6.Η ολοκλήρωση της μορφής
Το Τάο είναι µια εύφορη κοιλάδα,
γεµάτη δηµιουργικότητα,
πύλη του θηλυκού,
η ρίζα του σύµπαντος.
Είναι αθάνατο και δεν µπορεί να εξαντληθεί.

7.Να χαμηλώνεις την ακτινοβολία
Ο ουρανός είναι αιώνιος,
η γη είναι διαρκής.
Και τα δύο διαρκούν για πάντα
επειδή δεν υπάρχουν για τους εαυτούς τους.
Ο σοφός µένει τελευταίος
και γίνεται πρώτος.
Όλα τα απαρνιέται και µε όλα γίνεται ένα.
∆ρα χωρίς εγωισµό
και όλα τα κατορθώνει.

8.Εύκολο εκ φύσεως
Ο ενάρετος άνθρωπος
µοιάζει µε το νερό που κυλάει.
Το νερό ωφελεί όλα τα πράγµατα
χωρίς να ζητάει τίποτε.
Ο ενάρετος είναι σαν το νερό
που προσαρµόζεται στο τέλειο µέρος.
Το µυαλό του είναι σαν τα βαθιά νερά,
ήρεµο και ειρηνικό.
Η καρδιά του είναι σαν το νερό που ωφελεί τους πάντες.
Οι λέξεις του είναι ειλικρινείς,
όπως η σταθερή ροή του νερού.
Η διακυβέρνηση του
είναι φυσική κι αβίαστη χωρίς επιθυµίες,
σαν την απαλότητα του νερού
που διεισδύει µέσα στα πετρώµατα.
Η εργασία του είναι αποτέλεσµα ταλέντου,
η κίνησή του είναι καίρια όπως το νερό που ρέει οµαλά.
Ο ενάρετος άνθρωπος δεν βιάζεται
και ως εκ τούτου δεν σφάλλει.

9.Ασκώντας την ιδιότητα
Ένα δοχείο όταν γεµίζεις,
µάθε να σταµατάς προτού ξεχειλίσει.
Όσοι δεν είναι ικανοποιηµένοι µε την φήµη τους
σαν να ακονίζουν το µαχαίρι στην άκρη.
Όσο πιο κοφτερό το µαχαίρι
τόσο πιο εύκολα σπάει.
Χρυσάφι και πλούτος δεν είναι παρά ψευδαισθήσεις
που δύσκολα φυλάγονται.
Οι υπερφίαλοι για τα πλούτη και τις τιµές
προσκαλούν τη συµφορά.
Κάνε το έργο σου κι αποτραβήξου.
Αυτή είναι η φύση του Τάο.

10. Τι μπορεί να γίνει
Μπορεί κανείς να ενώσει το πνεύµα και το σώµα
και να αγκαλιάσει την ενότητα τους
χωρίς να ξεφύγει από το µεγάλο Τάο;
Μπορεί κανείς να πετύχει αρµονία
µε τόση ευγένεια και την αθωότητα ενός νεογέννητου;
Μπορεί κανείς να απελευθερώσει
τον εαυτό του από την κοσµική γνώση
και να καθαρίσει το µυαλό του
ώστε να αποκλείσει κάθε σφάλµα;
Μπορεί ένας κυβερνήτης να αγαπά τους ανθρώπους
ώστε να κυβερνά µε φυσικό τρόπο
και χωρίς καµία προσωπική πρόθεση;
Μπορεί η µυστική πύλη της ουσίας της ζωής
να ανοίγει και να κλείνει
χωρίς την αρετή της µυστηριώδους φύσης;
Μπορεί κανείς να γίνει σοφός
χωρίς την προσπάθεια της δράσης;
Η µυστηριώδης φύση γεννά και καλλιεργεί
όλα τα πράγµατα
χωρίς την επιθυµία να τα κατέχει.
Ενεργεί µε όλες της τις δυνάµεις
χωρίς να περιµένει αναγνώριση.
Ευδοκιµεί σε όλα τα όντα
χωρίς να επιθυµεί τον έλεγχο τους.
Αυτή είναι η «µυστική Τε»
ή η «µυστική Αρετή».

11.Λειτουργία της μη ύπαρξης
Τριάντα τόσους άξονες έχει ο τροχός
αλλά είναι η τρύπα στην µέση
που κινεί την άµαξα.
Πλάθεις κανάτι µε πηλό,
είναι ο κενός χώρος, µέσα του,
που είναι χρήσιµος.
Πόρτες και παράθυρα και τοίχοι
φτιάχνουν ένα σπίτι,
ο άδειος χώρος που εκείνα περικλείουν
καθορίζει την λειτουργικότητα του.
Συνεπώς, κάτι ουσιαστικό
µπορεί να είναι ευεργετικό,
όµως είναι η κενότητα του άδειου
που είναι απαραίτητη.

12.Απέχοντας από την επιθυμία
Τα πέντε χρώµατα µπορεί να τυφλώσουν τα µάτια.
Οι πέντε ήχοι µπορεί να κουφάνουν τα αυτιά.
Οι πέντε γεύσεις µπορεί να ναρκώνουν τον ουρανίσκο.
Το κυνήγι των απολαύσεων µπορεί να τρελάνει το µυαλό.
Τα δυσκολοαπόκτητα αγαθά
µπορούν να αρρωστήσουν κάποιου την συµπεριφορά.
Ο σοφός καλλιεργεί τον εαυτό του µε αρετή
και αποφεύγει τις απολαύσεις των αισθήσεων.
Αρνιέται τους εξωτερικούς πειρασµούς
και επιλέγει την αληθινή φύση.

13.Να απεχθάνεσαι την ντροπή
Εύνοια και δυσµένεια µπορούν και να φέρουν αγωνία.
Αυτός που κερδίζει τις τιµές φοβάται µην τις χάσει.
Η µεγαλύτερη αγωνία κρύβεται στο σώµα.
Έχουµε φόβο επειδή ανησυχούµε για τον φυσικό µας εαυτό.
Αν κάποιου το σώµα δεν υπάρχει,
πώς θα νιώθει φόβο;
Έτσι, αυτός που αγαπάει τον κόσµο όσο τον εαυτό του,
µπορεί να κυβερνήσει τον κόσµο
και µπορεί να καθοδηγήσει τον κόσµο.

14.Υμνώντας το Μυστήριο
Το Τάο δεν µπορείς να το δεις,
δεν µπορείς να το ακούσεις,
δεν µπορείς να το αγγίξεις.
Είναι παντοτινό και χωρίς όνοµα.
Πλησίασε το και δεν θα έχει αρχή.
Ακολούθησε το και δεν θα έχει τέλος.
Είναι το αρχικό κενό του µη όντος.
Όποιος τηρήσει το πανάρχαιο Τάο
θα κατακτήσει το παρόν.
Αυτός που µαθαίνει το αρχικό,
µαθαίνει τη διδασκαλια και τις αρχές
του Υπέρτατου Τάο.

15.Τι αποκαλύπτει την αρετή
Τους παλιούς σοφούς του Τάο
κανένας δεν γνώρισε.
Ήτανε λεπτοί κι απόκρυφοι.
Προσεχτικοί σαν να διάβαιναν ποταµό,
δισταχτικοί σαν να παραµονεύει κινδυνος,
ευγενικοί σαν διαρκείς επισκέπτες,
υποχωρητικοί σαν πάγος που λιώνει,
απλοί σαν κορµός απελέκητος,
θολοί σαν λασπόνερα.
∆εν διαταρασσόταν από κοσµικές επιθυµίες.
Ο σοφός του Τάο ενοποιεί και εναρµονίζει
τον εαυτό του µε όλ α τα όντα,
πράγµα που οδηγεί στην αιωνιότητα.
Εξαιτίας της ταπεινότητας του
µπορεί να αγκαλιάσει την Ενότητα,
το υπέρτατα Τάο.

16.Επιστρέφοντας στη ρίζα
Ο άνθρωπος πρέπει να πετύχει το κενό
και να διατηρήσει ειλικρινή ηρεµία
για να µπορέσει να παρατηρήσει
την άνθηση όλων των πραγµάτων.
Με αυτό τον τρόπο µπορεί κανείς να κατανοήσει
τους νόµους της φύσης.
Όλα τα πράγµατα και όντα
θα επιστρέψουν τελικά στην αρχική πηγή.
Αυτό ονοµάζεται ειρήνη.
Ειρήνη σηµαίνει επιστροφή στην αρχική φύση.
Η αρχική φύση είναι ο αιώνιος νόµος.
Όποιος τον ξέρει είναι φωτισµένος.
Όποιος έχει άγνοια των νόµων της φύσης
θα ενεργεί απερίσκεπτα και θα προσελκύει συµφορές.
Για να ξέρεις τους νόµους της φύσης
να είσαι γενναιόδωρος.
Ως γενναιόδωρος,
είσαι αµερόληπτος.
Ως αµερόληπτος
µπορείς να είσαι κυρίαρχος.
Ως κυρίαρχος
είσαι η φύση η ίδια.
Η φύση είναι Τάο.
Το Τάο είναι αιώνιο.
Όταν το σώµα πεθάνει,
το Τάο αιώνια συνεχίζει.

17.Απλότητα στις συνήθειες
Στην αρχή της ανθρωπότητας,
ο άνθωπος είχε το Τάο µέσα του
χωρίς να το ξέρει.
Κάποιος ενέργησε µε αρετή και τιµή
που είναι κατώτερες του Τάο.
Ακόµη κατώτερος είναι ο φόβος.
Και χειρότερο η ντροπή.
Αυτό συµβαίνει επειδή δεν έχει κανείς πίστη
άρα ούτε κι εµπιστοσύνη.
Η φύση του Τάο διακρίνεται
από την χωρίς λέξεις διδασκαλια
µε την φυσική πράξη της αρετής χωρίς δράση.
Ως εκ τούτου οι άνθρωποι θα δρουν αβίαστα
και θα εναρµονίζονται µε την φύση του Τάο.

18.Η ανακούφιση της χυδαιότητας
Όταν µειώνεται το Τάο,
προκύπτουν οι κανόνες και η ηθική.
Όταν εµφανίζεται η γνώση και η νοηµοσύνη,
γεννιέται κι η υποκρισία.
Όταν οι 6 διαφορετικές σχέσεις της οικογένειας
δεν είναι σε αρµονία,
τότε υπάρχει η υιική ευσέβεια και συµπόνια.
Όταν η χώρα βρίσκεται σε χάος,
πιστοί αξιωµατούχοι θα εµφανιστούν να κυβερνήσουν.

19.Επιστρέφοντας στην απλότητα
Εκατό φορές καλύτερα να έλειπε η σοφία.
Εκτεταµένη ευγένεια βοηθάει την δικαιοσύνη.
Χωρίς κανόνες και ηθική θα ξαναβρίσκαµε τον σεβασµό.
∆ίχως ευφυία και όφελος θα γλιτώναµε από τους ληστές.
Όµως δεν αρκούν οι διαπιστώσεις.
Ας επιστρέψουµε στο αρχικό πρωτόγονο εγώ
κι ας αγκαλιάσουµε την Ενότητα του Τάο.
Ας αποβάλλουµε την φιλαυτία και τις περιττές επιθυµίες.

20.Διαφορετικό από το χυδαίο.
Το απόλυτο Τάο µπορεί να απελευθερώσει
από την θλίψη και την ανησυχία.
Πόσο µεγάλη είναι η διαφορά
ανάµεσα σε απόκριση µε σεβασµό
και αποκριση µε αγριάδα;
Πόσο µεγάλη είναι η διαφορά
ανάµεσα στο καλό και το κακό;
Η ατελείωτη επιθυµία
µπορεί να αποµακρύνει
από την αληθινή φυσική ζωή.
Οι άνθρωποι κυνηγούν τα γλένται και τα πανηγύρια
µα εγώ παραµένω ατάραχος σαν αγνό κι αθώο νεογέννητο.
Και µόνο έγω φαίνοµαι σαν κάποιος χαµένος
που δεν έχει που να πάει.
Οι άνθρωποι έχουν πλεόνασµα
κι εγώ είµαι απ’ έξω σαν χαζός.
Οι άνθρωποι είναι πανέξυπνοι
µα εγώ είµαι βαρετός.
Οι άνθρωποι διαφωνούν
µα εγώ µένω σιωπηλός.
Είµαι ήρεµος και ειρηνικός
σαν τον ωκεανό.
Είµαι ανοιχτόκαρδος όπως τον άνεµο
που φυσάει πάνω από τον ουρανό χωρίς εµπόδια.
Ο καθένας θεωρεί τον εαυτό του εξαιρετικό και ικανότατο
µα εγώ εµφανίζοµαι αµαθής.
Είµαι ο µόνος που διαφέρω
επειδή εκτιµώς ιδιαίτερα το υπέρτατο Τάο
και ενεργώ χαρούµενα αναλόγως.

21.Κανοντας την καρδιά
Είναι άνθρωπος µε µεγάλη αρετή
αυτός που ακολουθεί το Τάο.
Το Τάο είναι ασαφή και άυλο.
Ωστόσο, µέσα στο κενό και άυλο,
υπάρχει εικόνα υπάρχει ουσία.
Εκεί βρίσκεται η µεγάλη πίστη.
Από την αρχή του κόσµου,
το Τάο υπήρχε.
Μόνο µέσα από αυτό
µπορείς να κατανοήσεις την προέλευση όλων.
Πώς το ξέρω πως πρόκειται για την αληθινή ουσία;
Επειδή είναι µέσω του φυσικού τρόπου.

22. Αύξηση της ταπεινότητας.
Γείρε να προφυλαχθείς,
λύγισε να µείνεις ίσιος.
Άδειος θα είσαι πλήρης.
Όσο παλιός τόσο καινούργιος.
Αν έχεις λίγα θα ωφεληθείς.
Έχε πολλά και θα σαστίσεις.
Για αυτό ο σοφός του Τάο
κρατάει γερά το Ένα,
το πρότυπο του κόσµου όλου.
∆εν προβάλλεται και όµως είναι υπόδειγµα.
∆εν περιαυτολογεί και όµως ξεχωρίζει.
∆εν καυχιέται και όµως αντέχει.
∆εν αντιµάχεται και δεν φιλονικεί.
Γείρε να προφυλαχθείς έλεγαν οι παλιοί.
Είχανε δίκιο:
υποχώρησε για να κρατήσεις την “Ενότητα”,
το ολόκληρο.

23. Κενότητα και μη ύπαρξη
Οι λέξεις που δεν γίνεται να ακουστούν είναι φυσικές.
Μια θύελλα δεν µπορεί να φυσάει για όλο το πρωί.
Μια καταιγίδα δεν διαρκεί όλη µέρα.
Ο ουρανός και η γη προκαλούν αυτά τα φαινόµενα.
Ακόµη και οι ενέργειες της φύσης λοιπον δεν διαρκούν πολύ.
Πόσο να διαρκέσει η συµπεριφορά του ανθρώπου
του αποµακρυσµένου από το φυσικό Τάο;
Όποιος ακολουθεί το Τάο,
αυτό τον δέχεται ευγενικά.
Όποιος ακολουθεί την φύση
αυτή ευγενικά τον ανταµείβει.
Όποιος γυρεύεις τον χαµό
αυτόν ευγενικά τον αφανίζει.
Όποιος δεν έχει πίστη στο Τάο
πώς να βοηθήσει άλλους να βρούν την πίστη;

24. Δυσκολία από την ανοχή
Εκείνος που στέκεται στην άκρη των δαχτύλων
δεν στέκεται σταθερά.
Εκείνος που βαδίζει µε µεγάλες δρασκελιές
δεν πάει µακριά.
Όποιος αυτοπροβάλλεται δεν λάµπει.
Ο προκατειληµµένος δεν θα αναγνωριστεί.
Όποιος περιαυτολογεί δεν έχει αξία.
Όποιος καυχιέται δεν βελτιώνεται.
Όλα αυτά είναι περιττή τροφή
και άχρηστο βάρος
για αυτόν που ακολουθεί το Τάο,
γι’ αυτό και τα αποφεύγει.